การคัดเลือกผู้รู้เพื่อรับความรู้ทำได้หรือไม่อย่างไร การตะอัซซุบต่อผู้รู้ กับการรับความรู้ จากผู้รู้เฉพาะที่เราคัดเลือกมานั้น แตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร?

การคัดเลือกผู้รู้เพื่อรับความรู้ทำได้หรือไม่อย่างไร การตะอัซซุบต่อผู้รู้ กับการรับความรู้ จากผู้รู้เฉพาะที่เราคัดเลือกมานั้น แตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร?

คำถาม : การคัดเลือกผู้รู้เพื่อรับความรู้ทำได้หรือไม่อย่างไร
การตะอัซซุบต่อผู้รู้ กับการรับความรู้ จากผู้รู้เฉพาะที่เราคัดเลือกมานั้น แตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร?

คำตอบ:
การตามผู้รู้ด้วยเหตุผลไม่ถือว่า ตะอัซซุบ แต่การตามผู้รู้โดยไม่มีเหตุผลนั้นคือตะอัซซุบ ฉะนั้นการตะอัซซุบแปลว่า #ยึดติด “ยังไงครูฉัน อาจารย์ฉันจะต้องถูกเสมอ”

แต่ถ้าตามครูเพราะว่าเขามีเหตุผล เช่น ยกตัวอย่าง ทำไมถึงตามอาจารย์คนนี้ เอะอะ อะไรก็อาจารย์คนนี้? ก็เพราะอาจารย์คนนี้ผมได้ตรวจสอบแล้วว่าเขารู้มากที่สุด

ครูบาอาจารย์พูดพร้อมหลักฐาน แต่ถ้าเขามีความเชื่อมั่นในตัวอาจารย์ในเรื่องความรู้ เชื่อมั่นยังไง? เชื่อมั่นเพราะว่าเขามีผลงาน มีคนยอมรับ ผู้รู้ในประเทศ ต่างประเทศ ทั่วโลกยอมรับ อันนี้ก็เป็นเหตุผลที่เขาตรวจสอบมา และคิดว่ามันเพียงพอที่จะทำใหัเขาตามผู้รู้คนนั้นได้

พอมีผู้คนอื่นมาพูดอะไรที่ไม่เหมือนผู้รู้คนนี้ ก็อยู่ที่ดุลพินิจของคนที่จะตาม ถ้าเขายังเชื่อว่าผู้รู้คนนี้ยังมีความรู้มากกว่า ยังมีน้ำหนักมากกว่าถือว่าเขาก็มีสิทธิ์จะตามเขา(ผู้รู้คนนั้น) ไม่ถือว่าตะอัซซุบ เขายังยึดในเหตุผลเดิม ว่าเขาชั่งแล้วว่า ระหว่างผู้รู้คนนี้กับผู้รู้คนอื่น เขายังเชื่อว่าผู้รู้คนนี้มีความรู้มากกว่า

ซึ่งเรื่องนี้เราไม่สามารถไปคุ้ยในหัวใจของเขา ว่าเขาตรวจสอบจริงรึเปล่า เขามีเหตุผลจริงรึเปล่า เรื่องก็ต้องระหว่างเขากับอัลลอฮ ฉะนั้น วันกียามะฮจะรู้ว่าที่ตามครูอาจารย์คนนี้ ทุกคนในโลกนี้ก็จะต้องรับผิดชอบตัวเองในเรื่องที่ตามผู้รู้ทั้งหลาย 

เราเพียงแค่บอกในสิ่งที่เชื่อว่ามันถูกต้องที่สุด และไม่มีหน้าที่หรือมีสิทธิ์ที่จะบังคับคนอื่นให้ตาม ไม่มีสิทธิ์ที่จะทำแบบนี้ เรามีสิทธิ์จะบอกว่าความถูกเป็นอย่างนี้ก็แล้วแต่ท่าน ท่านมีความรู้เพียงพอก็ตรวจสอบ ท่านมีความรู้ไม่เพียงพอก็ตรวจสอบศักยภาพของครูจะได้ดูว่าจะตามใครดีกว่า

คือไม่ใช่หน้าที่ของคนทุกคนที่จะต้องศึกษาเรียนรู้คนหาหลักฐานในมัซอาละฮ (ปัญหา) ต่างๆให้ละเอียดเหมือนผู้รู้ แต่ถ้าหากว่าเขามีเรื่องหนึ่งประเด็นหนึ่งในชีวิตแล้วมาถามผู้รู้ ผู้รู้ก็ตอบ เราเชื่อแล้วว่าผู้รู้ก็สุดความไว้วางใจของเราก็ทำตามนั้น

แต่พอมีคนอื่นมาบอก หรือเราไปฟังเขาเขาบอกว่า เออเรื่องนี้มันมีหลักฐานอื่นๆนะ 
เรา มี 2 ทางเลือก

1. เอาหลักฐานใหม่ๆ ที่เรารู้มา ถามผู้รู้นี้ เพราะบางทีผู้รู้เนี่ย อาจจะไม่ได้ตอบหมด เพราะรู้ว่าคนที่นั่งฟังคงรับไม่ไหว บางปัญหาอาจจะตอบได้ 2 ชั่วโมง ก็สรุปแค่ 3 นาที พี่น้องก็รู้อะไรที่มันเป็นข้อสรุปจะได้ไปปฏิบัติ พี่น้องไปฟังอีกช่องนึง เขาก็พูดอีกทัศนะหนึ่ง ก็ลองเอามาถามอีกทีหนึ่ง เขาอาจจะมีเหตุผลอื่นๆ

ส่วนทางเลือกที่ 2. เราก็ไปถามผู้รู้คนนั้นผมเรียนรู้มาแบบนี้ มันเป็นยังไง? เขาก็อธิบายให้อย่างละเอียดถ้าเราเข้าใจและไว้วางใจเขาแล้ว เราก็ยังมีสิทธิ์ที่จะตามคนใหม่ก็ได้ ศาสนาง่ายนะครับ

ผู้ตอบ: เชคริฎอ อะหมัด สมะดี